Apo connotu a Atzeni una die de istade, passigende in Terranoa (Olbia, in italianu), unu de is primas bortas chi bisitaia sa Sardigna. S’ùrtimu romantzu suo Passavamo sulla terra leggeri, publicada de manera pòstuma (1996), at atiradu s’atentzione mia dae cussa bancarella de libros de segunda manu in mesu de sa ruga, a curtzu de su portu, a suta de unu sole fulminante. Non fiat sa prima borta chi ddu bidia, e apo reconnòschidu su nòmine de s’autore, dae chi, in calicuna manera, mi fia giai abigiadu de s’istima chi ddi tenet sa sotziedade sarda.
Mi so comporadu su libru e, pro su restu de s’istade mia, m’at fatu de ghia de biàgios in Sardigna. In calicuna manera, m’at acumpangiadu durante s’imparu meu de sa cultura sarda. Forsis est istadu pròpiu dae cussa istade chi dd’apo cumintzadu a tradùere.
Atzeni, comente at iscritu, at postu su puntu finale a su romantzu suo pròpiu una chida in antis de s’isparèssida sua, in tzircustàntzias tràgicas, in su mare de U Pàize (ìsula de Santu Pedru). Forsis pro custu —o pro su fatu chi su romantzu suo at agiudadu a fàghere connòschere s’istòria de Sardigna a paritzas generatziones privadas de dda connòschere—, Lèbius nci passamus in sa terra s’est cunvertidu in unu libru de cultu, netzessàriu pro chie si siat bògiat aprofundire in s’istòria de s’ìsula. Atzeni, difatis, est s’alter ego de su protagonista, unu pitzocu de oto annos chi ascurtat comente Antonio Setzu (su sangunadu est sa contratzione de su betzu) ddi contat s’istòria de is generatziones pretzedentes, dae su note de is tempus finas a sa die «de sa pèrdida de sa libertade de sa terra nostra», est a nàrrere, sa conchista catalana.
Dae su puntu de vista istilìsticu, s’òpera est iscrita a sa manera de su realismu màgicu. S’influèntzia de García Márquez e, mescamente de Crònica de una morte annuntziada, est crara in s’òpera de Atzeni, pro su prus in Bellas mariposas.
Ramon Piqué nd’at iscritu un’artìculu a su Tot Sant Cugat e Llucia Ramis, a La Vanguardia.